Zakończenie przewodów kominowych - nasady kominowe

Ze względu na zawodowe zainteresowanie techniką kominową podczas wielokrotnych podróży poprzez Polskę, Europę, jak również USA wzrok mój zawsze przyciągają co ciekawiej wykonane kominy i to, co na nich się znajduje, czyli nasady kominowe. Zauważyć można, że zarówno fakt ich stosowania, jak i "zamiłowanie" 
do pewnych rodzajów nasad ma zdecydowanie lokalny charakter. Największą ich liczbę można zaobserwować w terenach górzystych. Celowość stosowania nasad i ich dobór ma w środowisku kominiarskim bardzo skrajne opinie, od ich 
zupełnego negowania jako niepotrzebne i nic nie dające, do zaleceń o ich umieszczaniu na każdym przewodzie kominowym. Racja, jak zwykle 
w takich wypadkach, zdaje się być pośrodku. 
Nasady kominowe zgodnie z § 143 Prawa Budowlanego należy stosować:
1. W budynkach usytuowanych w II i III strefie obciążenia wiatrem, określonych Polskimi Normami, należy stosować na przewodach dymowych i spalinowych nasady pobudzające ciąg.
2. Nasady kominowe, o których mowa w ust. 1, należy również stosować na innych obszarach, jeżeli wymagają tego położenie budynków 
i lokalne warunki topograficzne.
Istotniejsze od suchej litery prawa są fizyczne podstawy działania nasad oraz korzyści z ich stosowania. Przydatność stosowania nasad kominowych powinno być poparta znajomością ich działania i użycia określonych rodzajów nasad 
na różne rodzaje przewodów kominowych. Najważniejszym zadaniem nasady kominowej jest 
zapewnienie właściwego ciągu kominowego 
w przypadku, gdy jest on niestabilny (rośnie 
i słabnie przy zmiennych warunkach atmosferycznych) lub występuje ciąg wsteczny (cofanie powietrza lub spalin w dół komina). Użyteczność nasady w tej kwestii stwierdza tzw. współczynnik podciśnienia, który określa, w jakim stopniu wiejący wiatr wywołuje podciśnienie w nasadzie, a tym samym "wzmacnia" ciąg kominowy.
Dodatkowym kryterium oceny nasady jest tzw. współczynnik, oporu jaki stawia nasada 
po-wietrzu lub spalinom, które przez nią przepły-wają.
Zadaniem każdej nasady kominowej jest przetworzenie energii wiatru na podciśnienie 
w kominie przy jak najmniejszych oporach wypływu spalin lub powietrza. 
Nasady można podzielić na:
1. Stałe - nie zmieniające swego położenia. 

2. Nastawne - ustawiające się do wiejącego wiatru.

3. Obrotowe - wykorzystujące energię wiatru do nadania prędkości obrotowej i wytworzenia podciśnienia.

Nasady kominowe doskonale sprawdzają się tam, gdzie mimo zbilansowania ilości powietrza poprzez zastosowanie nawietrzaków doprowadzających powietrze do pomieszczeń (łazienki, kuchnie, kotłownie) w dalszym ciągu występują problemy z ciągiem kominowym szczególnie podczas wietrznej lub bardzo wietrznej pogody. Korzyści ze stosowania nasad występują praktycznie zawsze, gdyż średnie prędkości wiatru 
na wysokości komina przyjmuje się zgodne z Polską Normą - 3 m/s, a w terenach górzystych i nadmorskich - 4 m/s. Szczególnie wydajne są nasady obrotowe, które bezpośrednio przetwarzają pręd-kość wiatru na podciśnienie w kominie.
Nasady obrotowe reagują najszybciej 
na wiejący wiatr, wytwarzają podciśnienie 
i co za tym idzie ciąg kominowy. Doskonale 
nadają się do wentylacji i ogrzewania gazowego, gdzie nie występują znaczne zanieczyszczenia stałe w usuwanych spalinach.
Nasady nastawne ustawiające się w stronę wiatru dzięki swej niezawodności i prostej budo-wie doskonale spisują się na przewodach dymo-wych, a efekt eżektorowy wytwarza na stronie zawietrznej spore podciśnienie, które rośnie wraz z prędkością wiatru.
Nasady stałe mimo prostej budowy nieźle spisują się w przypadkach, gdy zaburzenia ciągu są niewielkie.
Porównanie wydajności nasad o jednakowej średnicy O 150 mm w zależności od wysokości komina pokazuje poniższy wykres.

TR - nasada TURBOWENT
RT - nasada ROTOWENT
WCG - wywietrzak CAGI
WCW - wywietrzak gwieździsty
WDA - daszek z rurą 
Warunkiem uzyskania zadawalających efektów po montażu nasady jest stosowanie 
nasad posiadających aprobaty techniczne bądź deklaracje zgodności z obowiązującymi normami. Nasady takie są badane w tunelach aerodynamicznych i dopuszczone do stosowania tylko wtedy, gdy posiadają odpowiednie wartości współczynników podciśnienia i oporu miejscowego gwarantujących ich właściwą pracę.
Zarówno kształt nasady jak i proporcje 
wymiarów mają decydujące znaczenie dla uzyskania maksymalnie dużych zysków energetycznych przy danej prędkości wiatru i stworzenie minimalnych oporów przepływu spalin lub 
usuwanego powietrza. 

Niedopuszczalne jest stosowanie różnego rodzaju daszków typu "sombrero" przykrywających cały komin, w którym są górne wyloty 
zarówno przewodów spalinowych, jak i wentylacyjnych, gdyż niekorzystne wiatry mogą spowodować cofanie spalin wprost do przewodów wentylacyjnych. 
Nasady kominowe, tak jak i kominy, winny być przeglądane i konserwowane zgodnie z obowiązującymi przepisami przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje kominiarskie.
Przegląd i konserwacje ułatwia odpowiednia konstrukcja nasad umożliwiająca ich łatwy demontaż (poprzez wysunięcie z podstawy 
np. typu DARCO) lub przy zastosowaniu nasady
z podstawą uchylną. Częstotliwość przeglądu nasad określają przepisy prawa budowlanego, 
a ich zakres i wytyczne zawarte są w instrukcjach montażu i konserwacji załączonych przez 
producenta.

Józef Darłak

Powrot do poprzedniej strony