NORMA DIN 18 160 T1
PRZEWODY KOMINOWE W BUDYNKACH MIESZKALNYCH

cz. 3 - dokończenie

7.5. Kominy i przylegające elementy budowlane nośne i usztywniające.

Kominy mogą zachodzić w elementy budowlane nośne i usztywniające tylko w sposób nie naruszający stateczność budynku. Tam gdzie kominy na dużej powierzchni przylegają do ścian nośnych, filarów i podpór albo usztywniających elementów budowlanych należy zachować takie odstępy albo zastosować takie środki ochronne z niepalnych materiałów budowlanych, aby stateczność wymienionych elementów budowlanych przy wystąpieniu temperatur spalin w kominie odpowiednio do eksploatacyjnie najwyższych temperatur w króćcu spalin paleniska, co najmniej jednakże 400 stopni C, nie mogła zostać zagrożona; powierzchnie ścian nośnych, filarów i podpór z betonu względnie żelazobetonu nic mogą nagrzewać się do temperatury wyższej od 50 stopni C. Przy kominach dla palenisk specjalnych, w których należy się liczyć z niebezpiecznym nagromadzeniem się materiałów palnych, należy przy ustalaniu odstępów lub środków ochronnych uwzględnić szczególnie niebezpieczeństwo powstania pożaru wewnątrz komina, dotyczy to również kominów dla palenisk powodujących częste pożary sadzy wewnątrz komina.

7.6. Kominy i przylegające elementy budowlane zabezpieczające zamknięcie pomieszczeń.

Kominy mogą zachodzić w elementy budowlane, które z uwagi na zamknięcie pomieszczenia muszą być ognioodporne, tylko w sposób nie zagrażający ognioodporności tych elementów i zamknięciu pomieszczenia. Przestrzenie wolne pomiędzy kominami i wymienionymi wyżej elementami budowlanymi muszą być zamknięte przy pomocy nieodkształcalnych niepalnych materiałów budowlanych szczelnie i ognioodpornie. Przestrzenie wolne pomiędzy kominami i pokryciem dachu budynków należy zabezpieczyć w sposób zapobiegający ich zawilgoceniu.

Uwaga: Wypełnienie wymienionych wyżej wolnych przestrzeni nie może w sposób niebezpieczny utrudniać rozszerzaniu się trzonu komina i zagrażać jego zaprojektowanemu, bocznemu podparciu (patrz rozdział 11.2.2.)

7.7. Kominy w pomieszczeniach, w których przebywają ludzie.

Lica kominów dla palenisk eksploatowanych cały rok regularnie muszą wobec pomieszczeń, w których przebywają ludzie, posiadać odporność przewodzenia ciepła odpowiadającą grupie oporności przewodzenia ciepła II. Nie dotyczy to przypadku gdy podłączone paleniska całoroczne służą jedynie do przygotowywania ciepłej wody dla nie więcej niż jednego mieszkania.

7.8. Kominy dla palenisk specjalnych. Kominy dla palenisk specjalnych muszą przynależeć do grupy oporności przewodzenia ciepła I lub II. Kominy, w które przy regularnej eksploatacji wprowadza się spaliny o temp. wyższej od 400 stopni C muszą być niezbicie odporne na wyższe temperatury spalin 131 nie dotyczy to przypadków gdy istnieją urządzenia zabezpieczające określone w rozdziale 5.3.6.

7.9. Kominy w pomieszczeniach szczególnie zagrożonych.

7.9.1. Kominy w pomieszczeniach z sypkimi palnymi materiałami.

Jeżeli kominy wzniesiono w pomieszczeniach magazynowych dla sypkich, palnych materiałów albo innych pomieszczeniach, w obrębie których należy się liczyć z wsypywaniem się tego rodzaju materiałów do komina np. podczas przygotowania do dalszej przeróbki, należy zagrożone odcinki kominów w odstępie 10 cm, a przy kominach z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach w odstępie 40 cm zabezpieczyć osłoną w ten sposób, aby przestrzeń pomiędzy kominem i osłoną była dobrze przewietrzana. Przestrzeń ta musi mieć możliwość jej oczyszczenia w przypadku dostania się do niej sypkich palnych materiałów. Osłona ochronna musi być wykonana z niepalnych materiałów budowlanych - w klasie materiałów budowlanych A l lub A2 według DIN 4102 cz. l.

Uwaga: Osłona ochronna nic powinna przenikać stropów, do których w zakresie odporności postawiono wymagania. W innym przypadku należy zgodnie z ogólnymi zasadami ochrony przeciwpożarowej wykonać takie zabezpieczenia aby w zasięgu miejsca przenikania w przypadku pożaru ogień i dym nie przenosiły się na inne piętra.

Jako dowód można uznać np. świadectwo prób z badań, które niezależnie od odpowiednio wyższych temperatur podczas próby palenia, odpowiadają DIN 18160 cz.6.

7.9.2. Pomieszczenia, w których stosowanie kominów z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach jest niedopuszczalne.

Kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach nie wolno sytuować w pomieszczeniach, w których:

- przenoszące ogień, łatwo palne albo palne, stałe, płynne lub gazowe materiały robocze albo preparaty w myśl zarządzenia o niebezpiecznych materiałach roboczych /4/ w ilościach niebezpiecznych są produkowane, poddawane obróbce, przeróbce, zastosowaniu, odzyskowi, niszczeniu, przelewaniu, pakowaniu, przechowaniu i wystawiane są na sprzedaż

- wymienione materiały robocze lub preparaty mogą w niebezpiecznych ilościach powstawać

- mogą występować gazy, opary, aerozole i pyły, które w połączeniu z powietrzem stwarzają w niebezpiecznych ilościach mieszanki wybuchowe /4/

- materiały wybuchowe w myśl ustawy o materiałach wybuchowych /4/ albo w myśl zarządzenia o materiałach niebezpiecznych, są w niebezpiecznych ilościach produkowane, poddawane obróbce, przeróbce, zastosowaniu, odzyskowi, niszczeniu, przelewaniu, pakowaniu, przechowaniu i wystawiane są na sprzedaż

- magazynowane są paliwa, oleju paliwowego w ilościach koniecznych dla niezakłóconej eksploatacji palenisk nie uwględnia się

7.9.3. Pomieszczenia w których otwory do czyszczenia są niedopuszczalne.

W pomieszczeniach mieszkalnych, sypialnych, stajniach, magazynach środków spożywczych, jak również w pomieszczeniach o podwyższonym zagrożeniu pożarowym w/g rozdziałów 7.9.1. i 7.9.2. umieszczanie otworów do czyszcenia (patrz rozdział 6.3.) jest zakazane.

7.10. Kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach, i przylegające rejony dla ruchu pieszego.

Kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach, których powierzchnie mogą osiągać przy regularnej eksploatacji palenisk temperaturę wyższą.

/4/ Patrz - wytyczne i przepisy prawne w rozdziale "Normy przytoczone i inne podkłady" od 110 stopni C muszą być do wysokości do dwóch metrów nad podłogą lub nad innymi powierzchniami przeznaczonymi do wstępowa nią, jak również do wysokości 2 m nad stałymi poręczami zabezpieczonymi przed przypadkowym dotknięciem. Zabezpieczenie od dotyku musi być wykonane z niepalnych materiałów budowlanych w sposób nie ograniczający niebezpiecznie strumień powietrza wokół komina. Jeżeli zabezpieczenie od dotyku umieszczone jest w odległości mniejszej niż 40 cm od komina wówczas nie wolno o nie opierać lub na nich zawieszać żadnych przedmiotów.

7.11. Izolacja od dźwięków materiałowych w miejscu podłączenia palenisk.

Łączniki należy podłączyć do kominów w ten sposób, aby dźwięki materiałowe tylko nieznacznie mogły być przenoszone (patrz rozdział 11.2.3) Odnośnie wymagań dotyczących izolacji dźwięków patrz DIN 4109 cz.5.

7.12. Ustawianie wentylatorów spalin. Wentylatory spalin należy ustawiać w odrębnych pomieszczeniach. Ściany i stropy tych pomieszczeń muszą być wykonane z niepalnych materiałów budowlanych - w klasie materiałów budowlanych A l lub A2 według DIN 4102 cz. l. - i muszą być ognioodporne, przy wentylatorach dla kominów z ograniczoną odpornością termiczną wystarczają stropy i ściany utrudnia jące rozprzestrzenianie się ognia. W pomieszczeniach, w których ustawiono wentylatory spalin wykładziny i podłogi z palnych materiałów budowlanych są niedopuszczalne. Dojścia do tych pomieszceń muszą posiadać zamknięcia przeciwpożarowe odpowiadające przynajmniej klasie odporności T 30 w/g DIN 4102 cz.5. wzgl. T 30.1 w/g DIN 18082 cz.l. Dla podpór wentylatorów obowiązuje rozdział 7.2 dla izolacji dźwięków przewodów łączeniowych odpowiednio rozdział 7.11. Tam, gdzie dopuszczono kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach wystarczy odstępując od zdania pierwszego do trzeciego usytuowanie wentylatorów i przewodów łączeniowych zgodnie z postanowieniami rozdziałów 7.3., 7.9., 7.10.; rozdział 7.4. zdanie drugie jak również rozdziały 7.5.,7.6., i 7.9. należy stosować do wentylatorów spalin i przewodów łączeniowych odpowiednio.

8.0. Dodatkowe wymagania dotyczące ochrony środowiska.

8.1. Ogólne.

Postanowienia rozdziału 8 uzupełniają postanowienia rozdziału 4.3.

8.2. Kominy dla urządzeń spalania które w myśl ustawy o ochronie imisji nic wymagają zezwolenia.

Ustalenie wysokości kominów lub zespołów kominowych, do których podłączone są paleniska dla paliwa olej opałowy EL w/g DIN 51 603 cz.l. o łącznej mocy cieplnej od l MW do mniej niż 5 MW, albo dla paliw gazowych o łącznej mocy cieplnej od l MW do mniej niż 10 MW, odsyłamy do rozporządzenia o urządzeniach spalania - Federalnej Ustawy o Ochronie Imisji z dnia 5 lutego 1979 r. w wersji rozporządzenia dla nowej wersji i zmiany rozporządzeń dla realizacji postanowień Federalnej Ustawy o Ochronie Imisji z dnia 24 lipca 1985 r. Ponadto odpowiadają obecnemu stanowi technicznemu techniki niżej wymienione postanowienia zmierzające do ograniczenia szkodliwych zanieczyszczeń powietrza wskutek emisji z kominów lub zespołów kominowych do których podłączone są paleniska o łącznej mocy cieplnej większej od 250 kW:

- Kominy w budynkach z dachami o spadzie mniejszym niż 10 stopni muszą być usytuowane w pobliżu jednej ze ścian zewnętrznych albo, jeżeli istnieją nadbudówki dachowe jako dachowe centrale grzewcze i pomieszczenia maszynowe, muszą przylegać do ich ścian zewnętrznych albo wystawać na zewnątrz przez ich dachy.

- Kominy z głowicami kominowymi, których lica są grubsze niż 20 cm oraz kominy w zespołach kominowych, winny być zaopatrzone w nasady kominowe w/g rozdziału 6.5.2. ustęp trzy.

Uwaga: Dalsze zalecenia konkretyzujące obecny stan techniki podane są w wytycznych VDI, VDI 3781 arkusz 4 (patrz rozdział "Normy przytoczone i inne podkłady")

8.3. Kominy dla urządzeń spalania, które w myśl ustawy o ochronie imisji wymagają zezwolenia.

Odnośnie kominów dla urządzeń spalania, które na podstawie paragrafu 4 Federalnej Ustawy o Ochronie Imisji w połączeniu z paragrafem l i 2 zarządzenia o urządzeniech wymagających zezwolenia - 4. Federalna Ustawa o Ochronie Imisji - w wersji rozporządzenia dla nowej wersji i zmian rozporządzeń dla realizacji postanowień Federalnej Ustawy o Ochronie Imisji /l/z dnia 24 lipca 1985 r., wymagają zezwolenia, odsyłamy od Pierwszej Ogólnej Instrukcji do Federalnej Ochrony Imisji (Techniczna Instrukcja dla Utrzymania Czystości Powietrza - Taluft )

9.0. Dodatkowe wymagania dotyczące zabezpieczenia kominów.

9.1. Ogólne.

Postanowienia rozdziału 9 uzupełniają postanowienia rozdziału 4.14. jednakże patrz także rozdział 11.2.2.

9.2. Zabezpieczanie kominów przed wodami opadowymi.

Powierzchnie kominów muszą być, na odcinku stykającym się z wolną przestrzenią, wykonane z materiałów budowlanych odpornych na działanie mrozu a ich zdolność absorbcji wody nie powinna przekraczać 20 procent w stosunku masowym, jak również muszą być zabezpieczone przed wdzieraniem się wód opadowych np. przy pomocy tynków w/g DIN 18550 lub osłon i okładzin, przy wylotach kominów należy zabezpieczyć lica i przegrody kominów wykonane z materiałów mineralnych przed wdzieraniem się wód opadowych.

9.3. Niedopuszczalne prace przy kominach i elementach budowlanych komina.

Kucie ścian komina i elementów budowlanych komina oraz inne zagrażające przepisowemu stanowi komina prace są niedopuszczalne i to zarówno podczas wznoszenia komina jak i w okresie późniejszym. Wiercenie, piłowanie, frezowanie albo cięcie np. przy pomocy przecinarki tarczowej w celu wykonania podłączeń, v zewnętrznej powłoce kominów trójpowłokovych z warstwą izolacyjną, również w celu wykonania podłączeń w okresie późniejszym, ;st dopuszczalne, wiercenie jest również douszczalne do mocowania wykładzin w/g rozziału 7.9.1. i11.5. ustęp dwa oraz w celu zatadania osłon przed dotykiem w/g rozdziału 10.

10.0. Materiały budowlane i elementy buiwlane.

10.1. Ogólne.

Postanowienia rozdziału 10 uzupełniają postanowienia rozdziału 4.7. ponadto uzupełniają postanowienia rozdziałów 4.6., 4.9., i 4.10. na ile ich wymagania uzależnione są do materiałów budowlanych i elementów budowlanych. 10.2. Kominy o normalnych wymaganiach. 10.2. l. Kształtki i kamienie murowe. 10.2.1.1. Kominy jednopowłokowe. Dla kominów jednopowłokowych dopuszcza się stosowanie w/g danych w tabeli 2:

- Kształtki z lekkiego betonu w/g DIN 18150 cz.l.

- cegły murowe w/g DIN 105 cz.l. i cz.3. z wyjątkiem kratówki B i C

- Pełne kamienie z piasku wapiennego w/g DIN 106 cz.l.

- Pełne kamienie z żużla wielkopiecowego w/g DIN 398

10.2.1.2. Kominy trójpowłokowe z warstwą izolacyjną i ruchomą powłoką wewnętrzną.

Dla kominów trójpowłokowych z warstwą izolacyjną i ruchomą powłoką wewnętrzną wolno stosować niżej wymienione kształtki i kamienie murowe. Należy jednakże zwrócić uwagę, że dla powłok zewnętrzych wolno stosować tylko takie materiały budowlane albo elementy budowlane, których wartość graniczna wskaźnika oporności da dyfuzję oparów w/g DIN4108 cz.4. nie jest większa od ustalonych oporności na dyfuzję oparów powłoki wewnętrznej

a) dla powłok wewnętrznych

- kształtki z lekkiego betonu w/g DIN 18147 cz.3.

- kształtki szamotowe w/g DIN18147 cz.4.

Uwaga: Kształtki dla powłoki wewnętrznej uważane są jako nowe materiały budowlane w myśl krajowych przepisów budowlanych, wymagają zatem szczególnego dowodu przydatności np. poprzez ogólne dopuszczenie przez nadzór budowlany

b) dla powłok zewnętrznych

- kształtki z lekkiego betonu w/g DIN 18147 cz.2.

- kamienie murowe w/g rozdziału 10.2. iii.

- kratówka B w/g DIN 105 cz.l. i cz.3.

- kamienie z piasku wapiennego w/g DIN 106 cz.l. i cz.2.

- kamienie z żużla wielkopiecowego w/g DIN 398

- gazobetonowe sięgacze wykonane z ciosu w/ g DIN 4165

- pustaki ścienne z lekkiego betonu w/g DIN

18151 oraz

- pełne kamienie z lekkiego betonu w/g DIN

18152

10.2.2 Materiały izolacyjne.

Dla warstwy izolacyjnej kominów trójpowłokowych z ruchomą powłoką wewnętrzną można stosować materiały izolacyjne w/g DIN 18147 cz.5.

Uwaga: Materiały izolacyjne zaliczane są do nowych materiałów budowlanych w myśl krajowych przepisów budowlanych, wymagają zatem szczególnego dowodu przydatności np. poprzez ogólne dopuszczenie przez nadzór budowlany

10.2.3. Zaprawa, kit.

Dla kominów wykonanych z kształtek albo kamieni murowych można do osadzania użyć zaprawy grupy 2 albo 2a w/g DIN 1053 cz.l. Kruszywo w zaprawie dla powłok wewnętrznych kominów trójpowłokowych winno być ubogie w kwarc. Powłoki te mogą być oprócz tego osadzane na kicie kwasoodpornym, decydująca jest opinia przynależnego, ogólnego dopuszczenia przez nadzór budowlany.

10.3. Kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach.

10.3.1. Stale dla kominów bez warstwy izolacyjnej. Dla ścian kominów z blach stalowych bez warstw izolacynych, do których w zależności od pojedynczych przypadków mogą być stawiane tylko zmniejszone wymagania (patrz rozdział 3.15.) okazały się przydatne stale wykazane w tabeli 3 w określonych tam granicach; kominy wykonane z innych rodzajów stali zalicza się do kominów wykonanych z nowych materiałów budowlanych (patrz uwaga do rozdziału l) Odnośnie kominów, w których podczas eksploatacji urządzeń spalanie nie tylko krótkotrwale powstaje jednak nadciśnienie w stosunku do powietrza w przyległych pomieszczeniach, patrz rozdział 5.4.2. ustęp trzy. Stale te muszą się nadawać dla przewidywanej ochrony antykorozyjnej jak również dla przewidywanej techniki łączenia np. do łączenia blach przez zaginanie i zaciskanie ich krawędzi muszą być na zimno odkształcalne, przy wyborze stali dla kominów spawanych należy zachować wytyczne 009 Niemieckiego Komitetu dla Budowli Stalowych 1\1 Kominy, których wysokość ponad miejsce najwyższego podparcia jest większa od dwunastókrotnej średnicy w świetle mogą być wykonane, na ile siła wiatru w niemałym stopniu komin obciąża, tylko ze stali wymienionych w normie DIN 4133; inne stale zaliczane są do nowych materiałów budowlanych dla elementów budowlanych nośnych (patrz uwaga do rozdziału l)

10.3.2. Materiały budowlane dla kominów z blach stalowych z warstwą izolacyjną.

Kominy z blach stalowych z warstwą izolacyjną zaliczane są do nowych systemów budowy, ich materiały budowlane, szczególnie prefabrykowane elementy budowlane zaliczane są do nowych materiałów budowlanych lub elementów budowlanych (patrz uwaga do razdziału l)

10.3.3. Środki łączące i mocujące. Środki łączące i mocujące muszą sprostać wymaganiom dotyczącym materiałów budowlanych , wykluczać korozję stykową jak rówież zabezpieczać trwałość kształtu i stateczność komina, również podczas pożaru sadzy wewnątrz komina; dla kominów palenisk, które mogą być eksploatowane tylko przy użyciu paliwa gazowego wystarczy jeżeli odnośnie trwałości kształtu i stateczności kominów uwględnione zostaną temperatury dla środków łączących i mocujących odpowiednie do rozdziału 4.6. zdanie drugie. Jako środki łączące stosować można nity, śruby, łączenia spawane i lutowane lutem twardym. Poza tym dla spoin wzdłużnych można stosować łączenie przez zaginanie i zaciskanie krawędzi blach, przy łączeniu czołowym połączenia wtykowe szczególnie połączenia wtykowe z użyciem zaciskowych obejm taśmowych. Odnośnie kominów, w których podczas eksploatacji urządzeń spalania nie tylko krótkotrwale powstaje nadciśnienie w stosunku do powietrza w przyległych pomieszczeniach (patrz rozdział 5.4.2. ustęp trzy).

10.4. Oblicówki i okładziny powierzchni kominów na zewnątrz.

Dla oblicówek i okładzin powierzchni kominów stykających się z przestrzenią zewnętrzną wolno stosować, aż do odległości Im od wylotu komina, tylko materiały budowlane w klasie materiałów budowlanych A l i A2 w/g DIN 4102 ez. l. Dla oblicówek i okładzin można np. stosować:

-kamienie murowe odpowiednio do rozdziału 10.2.1.2.

-płyty lub gonty łupkowe

-płyty lub gonty cementowo włókniste

-blachę cynkową i blachę miedzianą

Odnośnie wyboru materiałów budowlanych dla nieprzewietrzanych oblicówek i okładzin patrz również rozdziały 4.10. i 5.S. Dla podparcia oblicówek głowic kominowych należy stosować występy przed lico wykonane z lekkiego betonu lub występy murowe. Jako konstrukcję nośną pod okładziny na głowicach kominów lub zespołów kominowych dla palenisk normalnych można zastosować łaty drewniane o ile konstrukcja ta , dla ochrony przed zapaleniem przez płomień lotny lub promieniowanie cieplne, pokryta jest szczelnie mineralnymi materiałami budowlanymi. W innym przypadku konstrukcja nośna musi być wykonana z materiałów budowlanych niepalnych.

10.5. Pozostałe materiały i elementy budowlane dla głowic kominowych.

Dla ochrony lica komina przed wdzieraniem się wód opadowych przy wlocie komina można stosować płyty pokrywające z lekkiego betonu albo normalnego betonu, dopuszcza się inne elementy budowlane wykonane z odpornych na działania atmosferyczne i spaliny materiałów budowlanych. Dla blach szczelin dylatacyjnych u wylotu komina trójpowłokowego z warstwą izolacyjną i ruchomą wewnętrzną powłoką zaleca się stale nierdzewne.

10.6. Nasady kominowe łącznie z dyszami. Nasady kominowe mogą być wykonane z iłu (gliny), kamionki, lekkiego betonu, normalnego betonu, blachy stalowej albo żeliwa. Dla kominów z ograniczoną wytrzymałością termiczną albo dla kominów z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach można stosować również nasady cementowowłókniste.

Blachy i rury z 1) Minimalna grubość Ochrona przeciwkorozyjna Najwyższa temp. spalin przy min. grubości Odporność na pożary sadzy wewnątrz komina
STALI konstru St37-2,St37-3 i St52-3 w/g DIN 17 100, ze stali konstrukc. o tej samej wartości albo ze stali w/g DIN 1623 cz.1 cz.2 lub cz.3 DIN 17162 cz/1 lub cz.2 1/200 średnicy lecz przy najmniej 2mm dla niechronionych przed korozją blach i rur ogniowe ołowiane

ogniowe pocynkowane

galwaniczne aluminiowe

ogniowe aluminiowe emaliowane

bez ochrony przeciwkorozyjnej

200st.C 2)
ewt. 1400st.C

300st.C 2)
ewt. 1400st.C

400st.C

400st.C 2)
400-500st.C 3)

400st.C 4)

ewt. 1500st.C

Przy grubości blach powyżej 2mm ograniczenie odporne, cieńsze blachy nieodporne
1) W zakresie zastosowania DIN 4193 ograniczone do wymienionych sort
2) Wyższa temperatura graniczna dla przypadków gdy możliwe jest złagodzenie warunków ochrony przeciwkorozyjnej
3) Temperatura graniczna uzależniona od rodzaju emaliowania
4) Wyższa temperatura graniczna dla przypadków gdy warunki eksploatacyjne są bardzo korzystne albo wymagane jest tylko krótkotrwałe użytkowanie

Tabela3. Slale dla kominów z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach.

11. Wymagania uwarunkowane systemem budowy.

11.1. Ogólne.

Postanowienia rozdziału 11 uzupełniają postanowienia rozdziałów 4.4. do 4.6. oraz 4.13. i 4.14., na ile wymagają one techniczno-budowlanych urególowań dotyczących systemów budowy.

11.2. Dla niżej ujętych systemów budowy postanowienia wspólne.

11.2.1. Jednolitość i dopuszczalne odchylenia.

O ile w dalszym ciągu nie dopuszczono inaczej, należy kominy wznosić bez wyjątku z jednolitych materiałów, jednolitym systemem budowy i w pionie.

Odstępując od tych zasad dopuszczalne są zróżnicowane materiały budowlane dla cokołów i pozostałych kominów, które ze względu na stateczność lub fizykę budowli posiadają odcinkami zróżnicowane, pogrubione ściany i powłoki ścienne, odcinkami dodatkowe, zewnętrzne warstwy izolacyjne i oblicowaniajak również odcinkami zróżnicowane kamienic murowe przy kominach z zewnętrzną powłoką z kamieni murowych; dopuszczalne jest również tynkowanie, nakładanie powłok, oblicówek oraz okładzi na kominy przy uwzględnianiu rozdziałów 4.5. zdanie trzecie, 5.8. i 7.3. Elementy budowlane budynku nic mogą przenikać kominów; o ile w dalszym ciągu nie postanowiono inaczej, odnośnie pozostałych obcych przedmiotów na albo w kominach patrz rozdział 4.13.

11.2.2.Wzajemne statyczne oddziaływanie budynków i kominów.

O ile w dalszym ciągu nie postanowiono inaczej winny być kominy w stosunku do elementów budowlanych budynku tak usytuowane aby wydłużanie i rozszerzanie się trzonu komina, wskutek kurczenia się lub nagrzewania, nie były przez siły reakcji od budynków niebezpiecznie utrudniane; elementy budowlane budynku nie mogą się opierać o komin i nakładać na komin dodatkowe obciążenia. Kominy muszą być wewnątrz budynku w odstępach nie przekraczających 5m podparte przez konstrukcję budynku w celu zapobieżenia bocznym odchyleniom, o ile na podstawie rozdziału 11.3.2. ustęp dwa oraz 11.3.4.4. ustęp dwa nie zostały wzniesione w powiązaniu z przylegającymi ścianami albo odpowiednie zabezpieczenie zostało dokonane w inny sposób.

11.2.3. Wprowadzenie łączników i przewodów łączeniowych wentylatorów spalin.

Łączniki oraz przewody łączeniowe wentylatorów należy w taki sposób wprowadzić do komina aby nie dotykały kształtek przyłączeniowych oraz aby sięgały jak najbliżej przekroju komina w świetle, jednakże do wewnątrz nie wystawały. Przestrzenie pomiędzy łącznikami względnie przewodami łączeniowymi a kształtkami przyłączeniowymi należy niepalnymi, termicznie odpornymi i elastycznymi szczeliwami n.p. sznurem azbestowym, wypełnić szczelnie w sposób umożliwiający wzajemne przesuwanie się kształtek przyłączeniowych, łączników wzgl. przewodów łączeniowych, odpowiednio do stopnia nagrzania przez urządzenia spalania, bez niebezpieczeństwa utraty szczelności, jednakże dźwięki materiałowe nie powinny w niedopuszczalnym stopniu być przenoszone, patrz DIN 4109 cz.5 (obecnie w projekcie).

11.3. Kominy murowane.

11.3.1. Wymagania ogólne. Spoiny muszą być całkowicie wypełnione i wygładzone.

11.3.2. Kominy jednopowłokowe z kamieni murowych.

Kominy należy murować z zastosowaniem fachowych wiązań, przegrody muszą być związane. Kamienie murowe należy przy powierzchniach wewnętrznych kominów układać w sposób zwięzły. Grubość spoiny musi odpowiadać DIN 1053 cz. l. Grubość lica winna wynosić conajmniej 11,5 cm a przy przekrojach w świetle większych niż 400 cm2 co najmniej 24 cm, grubość przegród winna wynosić co najmniej 11.5 cm.Celem wykonania otworów kolistych. szczególnie otworów przyłączeniowych, należy wstawić króćce odgałęźne albo tuleje rurowe uszczelniając je odpowiednio w murze komina. Otwory prostokątne można wykonać bez zastosowania króćców odgałęźnych.

Kominy dla palenisk normalnych oraz kominy dla palenisk specjalnych podłączonych zgodnie z rozdziałem 5.3.6. ustęp drugi zdanie drugie, mogą być związane przy wysokościach ponad 10 m z murami wykonanymi z tych samych kamieni murowych o ile mur i komin posadowione są na tym samym elemencie budowlanym. Na licach tych kominów można posądzać stropy z żelazobetonu w/g DIN 1045 pod warunkiem, że lica poniżej stropu posiadają grubość co najmniej 24 cm a w zasięgu miejsca posadowienia stropu co najmniej 11.5 cm.

Uwaga: Posadowienie stropu jest jednakże dozwolone tylko w przypadku wydania odstępstwa od przepisów budowlanych.

Kominy dla palenisk normalnych oraz kominy dla palenisk specjalnych podłączonych zgodnie z rozdziałem 5.3.6. ustęp trzeci zdanie drugie mogą być jeden raz prowadzone ukośnie jeżeli wysokość komina do miejsca zmiany kierunku nie wynosi więcej niż 10 m, a jego przekrój w świetle nic przekracza 400cm2. Kominy dla wyżej wymienionych palenisk mogą być również jeden raz prowadzone ukośnie jeżeli przez to przy zastosowaniu jednorodnego i elastycznego materiału budowlanego wykluczone zostają naprężenia rozciągające w każdym przekroju komina n.p. jeżeli osie kominów są tylko nieznacznie przestawione; wymienione naprężenia rozciągające są niedopuszczalne również na całej długości komina jeżeli górne części komina odpowiednio do wymienionego warunku podparte są przez ściany według ustępu drugiego zdania pierwszego. Część ukośna musi być usytuowana w dostępnym pomieszczeniu. Mniejszy kąt od 60°C pomiędzy osią komina i poziomem jest niedopuszczalny. Spoiny muszą w części ukośnej komina przebiegać również prostopadle do osi komina. Krawędzie załamania wstępujące do wewnątrz należy zaokrąglić i zabezpieczyć przed wytarciem przy pomocy okrągłego pręta stalowego o średnicy co najmniej 12 mm. Na ile w niniejszej normie ponadto nie postanowiono inaczej obowiązują w pozostałym zakresie normy DIN 1053 cz.l.

11.3.3. Kominy jednopowłokowe z kształtek z lekkiego betonu .

Kominy należy wznosić z kształtek tego samego producenta i o tych samych oznaczeniach zgodnie z DIN 18 150 cz.l. Spoiny nie mogą być grubsze niż 10 mm. Dla wykonania otworów przyłączeniowych, otworów do czyszczenia, otworów dla urządzeń powietrza dodatkowego i wentylatorów spalin wolno użyć wyłącznie do tego celu przeznaczonych prefabrykowanych kształtek w/g wskazówek rozdziału 11.3.2. ustęp trzy zdanie pierwsze i pierwsza część zdania drugiego.

11.3.4.Kominy trójpowłokowe z warstwą izolacyjną i ruchomą powłoką wewnętrzną.

11.3.4. l. Ogólne.

Powłoki kominów należy wznosić równocześnie. Budowa powłoki wewnętrznej i zewnętrznej może tylko na tyle wyprzedzać prace aby umożliwić prawidłowe założenie warstwy izolacyjnej i aby nie zagrożona została prawidłowa właściwość wzniesionych z wyprzedzeniem części powłok. Spoiny powłoki wewnętrznej i powłoki zewnętrznej winny być z reguły, w celu uniknięcia mostków z zaprawy (patrz rozdział 4.5. zdanie trzecie)przestawione w stosunku do siebie.

11.3.4.2. Powłoka wewnętrzna.

Dla powłoki wewnętrznej wolno użyć tylko kształtek tego samego producenta i o tych samych oznaczeniach (zgodnie z DIN 18 147 cz.3 i cz.4), kształtki których wymiary wprawdzie w ramach dopuszczalnych ale jednakże tak dalece odbiegają od projektowanych wymiarów, że prawidłowe wykonanie spoin lub pionowe ustawienie powłok wewnętrznych staje się niemożliwe należy z układania wykluczyć. Przed ułożeniem należy powierzchnie tworzące spoiny zwilżyć. Spoiny pomiędzy kształtkami z lekkiego betonu nie mogą być grubsze niż 10 mm, pomiędzy kształtkami szamotowymi nie grubsze niż 7 mm. Kształtki z otworami przyłączeniowymi, otworami do czyszczenia, otworami dla urządzeń powietrza dodatkowego i wentylatorów spalin musza być wykonane z tych samych materiałów budowlanych, z których wykonane są pozostałe kształtki powłoki wewnętrznej. Umocowane do powłoki wewnętrznej stałe króćce przyłączeniowe muszą być przeprowadzone przez powłokę zewnętrzną przez powiększone w niej otwory tak aby mogły przesuwać się w kierunku osi komina odpowiednio do wydłużenia termicznego powłoki wewnętrznej. Dla wydłużenia termicznego należy przyjmować średnią temperaturę powłoki wewnętrznej niższą o 200 K od normalnej temperatury spalin panującej podczas eksploatacji w kominie (patrz rozdział 4.6.). Przestrzenie wolne pomiędzy umocowanymi na stałe do powłoki wewnętrznej króćcami przyłączeniowymi, a ścianami poszerzonych otworów powłoki zewnętrznej należy w pełni uszczelnić przy pomocy niepalnego, termicznie odpornego i wystarczająco elastycznego szczeliwa. Luźne króćce przyłączeniowe należy w powłoce zewnętrznej dookoła szczelnie osadzić na zaprawie tak aby powierzchnie czołowe króćców zwrócone w kierunku powłoki wewnętrznej szczelnie dolegały do jej zewnętrznej powierzchni (spoina poślizgowa); wskutek wydłużenia termicznego powłoki wewnętrznej, zgodnie ze zdaniem szóstym, dookoła spoiny poślizgowej w powłoce wewnętrznej nie może powstawać żaden otwór. Powłoka wewnętrzna musi być zakończona pod płytą pokrywającą w odległości odpowiadającej wydłużeniu termicznemu.

Uwaga: Wskutek wymagania dotyczącego zachowania wymiarów kształtek powłoki wewnętrznej w zasadzie stało się zbędne wykluczenie wymienione w zdaniu pierwszym. Aby wykluczyć nieproporcjonalne do zapewnienia wymiarowości kształtek wymagania, norma dla kształtek szamotowych dla powłok wewnętrznych zakłada, że w niesprzyjających przypadkach można odrzucać w czasie układania pojedyncze kształtki.

11.3.4.3. Warstwa izolacyjna.

Dla wykonania warstwy izolacyjnej wolno użyć tylko materiały izolacyjne tego samego producenta i o tych samych oznaczeniach wyrobu, zgodnie z normą DIN 18 147 cz.5. Warstwy izolacyjne należy wbudowywać zgodnie z postanowieniami decyzji Instytutu Techniki Budowlanej dot. ogólnego dopuszczenia przez nadzór budowlany, dla kominów trójpowłokowych z opisem systemu budowy zgodnym z DIN 18 147 cz.l., któremu to opisowi udzielona została przez Komitet Normalizacyjny Budownictwa odpowiednia klauzula badawcza i rejestracyjna, wystarczy przestrzegać postanowienia dotyczące zabudowy ujęte w wymienionym opisie systemu budowy.

11.3.4.4. Powłoka zewnętrzna.

Dla powłoki zewnętrznej z kształtek wolno użyć tylko kształtek tego samego producenta i o tych samych oznaczeniach wyrobu, zgodnie z normą DIN 18147 cz. 2. Spoiny nie mogą być grubsze niż 10 mm. Powłoki zewnętrzne z kamienia murowego należy wznosić przy zastosowaniu fachowych wiązań, pomiędzy kominami jednego zespołu kominowego jak również pomiędzy kominem a przynależnymi do tego samego zespołu kominowego szybami wentylacyjnymi należy wykonać przegrody. Kamienie murowe należy przy powierzchniach wewnętrznych powłok układać w sposób zwięzły. Lica i przegrody winny posiadać grubość co najmniej 11,5 cm. Powłoki zewnętrzne kominów dla palenisk normalnych i palenisk specjalnych, podłączonych zgodnie z rozdziałem 5.3.6. ustęp trzeci zdanie drugie mogą być wznoszone w powiązaniu z murami wykonanymi z kamieni murowych pod warunkiem, że posadowione są na wspólnym fundamencie albo na wspólnym elemencie budowlanym, że kamienie murowe należą do klasy wytrzymałościowej 6 albo wyżej a komin zaliczony jest do grupy oporności przewodzenia ciepła I; pod wymienionymi warunkami możn.i do tych powłok zewnętrznych równie/ pr/\ belonować stropy żelbetonowe. O ile w nimeis/cj normie nie postanowiono nic ponadto oho\\ la/uje dla pozostałych wymogów norma i.)l\ i 057 c/, l.

l 1.4. Kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach.

Kominy / blach stalowych o /mniejszonych wymaganiach winny hyc wykonane z uwzględnieniem daleko idącego stosowania prefabrykowanych elemeniów budów lanych, które winny być wykonane w sposób umożliwiający ich wymianę. Należ)' zachować możliwość oględzin kominów z zewnątrz. Jeżeli ściany kominów, uwzględniając zagrożenie wyboczeniem, poddawane są dużym siłom wzdłużnym jak to ma miejsce przy kominach wysokich dobudowanych do budynków, albo jeżeli kominy wznoszą się na wysokość w iększą niż 12-krot-na średnica w'' świetle względnie większą niż 2 m ponad najwyżej usytuowane boczne podparcie, należy przestrzegać uregulowań dotyczących metalowych elementów budowlanych, szczególnie DIN 4133. W pozostałych przypadkach obowiązują w zamian następujące zasady.

Kominy muszą, pomijając stałą podstawę, posiadać możliwość wzdłużnego przesunięcia. odstęp pomiędzy miejscami podparcia kominów dobudowanych nie powinien przekraczać 2,50 m. Wysokość komina powyżej stałej podstawy nie powinna przekraczać 50-krotnej średnicy w świetle. Technika łączenia elementów komina ujęta jest w rozdziale 10.3.3. Wysokość komina ponad najwyżej usytuowane boczne podparcie nie może być większa od 12-kro(nej średnicy w świetle, ale nie większa niż 2 m.

11.5. Oblicówki i okładziny powierzchni kominów w przestrzeni zewnętrznej z wyjątkiem zamkniętych oblicówek głowic kominowych i zespołów kominowych muszą być oblicówki murowe wykonane w powiązaniu ze ścianami murowanymi budynku, oblicówki betonowe muszą być z przyległymi ścianami betonowymi związane monolitycznie, oblicówki muszą być przynajmniej zakotwiczone w ścianach zewnętrznych. Oblicówki murowe albo betonowe głowic kominowych i zespołów kominowych mogą być posadowione na betonowych stropach dachowych albo na kominie -na występach kołnierzowych; odnośnie wykonania i projektowania oblicówek murowanych patrz ponadto DIN 1053 cz.l, odnośnie oblicówek betonowych DIN 1045 oraz DIN 4219 cz.2. Oblicówki głowic kominowych i zespołów kominowych wykonane z płyt łupkowych, gontów łupkowych, płyt cementowo-włóknistych, gontów cementowo-włóknistych, blachy cynkowej lub blachy miedzianej (okładziny) można mocować do ich konstrukcji nośnej przez przybijanie lub przykręcanie. Konstrukcja nośna może być mocowana do komina przy pomocy kołków lecz nie kołków drewnianych. Zaleca się stosowanie prefabrykowanych ramowych oblicówek.

12. Dowód stateczności.

12.1. Ogólne.

Postanowienia rozdziału 12 uzupełniają postanowienia rozdziału 4.5. Przy udawadnianiu stateczności nie potrzeba uwzględniać obciążeń powodowanych przez spaliny lub pożary sadzy wewnątrz kominów. Dane o stateczności kominów trójpowłokowych z warstwą izolacyjną i ruchomą powłoką wewnętrzną wykazanie w opisie systemowym z klauzulą badawczą i rejestracyjną według DIN 18147 cz.l należy uważać za udowodnione.

12.2. Kominy murowane.

12.2. l. Cokoły i trzony.

12.2.1.1. Postanowienia ogólne.

Stateczność należy udowodnić dla ciężaru własnego, dotyczy to odpowiednio stateczności poszczególnych powłok kominów wiclo-powłokowych z ruchomą powłoką wewnętrzną. Przy udawadnianiu stateczności należy uwzględniać osłabienia trzonu lub cokołu otworami podłączeniowymi i otworami do czyszczenia

szczególnie jeżeli usytuowane są blisko jedno nad drugim i - w rzucie poziomym - przesunięte są w stosunku do siebie.

12.2. l .2. Kominy jednopowłokowe oraz powłoki zewnętrzne kominów trójpowłokowych z kamieni murowych.

Dla dowodu stateczności jednopowłokowych trzonów i cokołów z kamieni murowych obowiązują ponadto D1N 1053 cz. l.: norma ta obowiązuje również dla dowodu stateczności trzonu z kamieni murowych kominów trójpowło-kowych z ruchomą powłoką wewnętrzną.

12.2. l .3. Kominy jednopowłokowe oraz powłoki kominów trójpowłokowych z kształtek z lekkiego betonu.

Dla dowodu stateczności kominów jednopowłokowych z kształtek z lekkiego betonu obowiązują ponadto D1N 4219 ez.2.; norma ta obowiązuje również dla dowodu stateczności powłok kształtek z lekkiego betonu kominów trójpowłokowych z ruchomą powłoką wewnętrzną. Do tego celu należy również zastosować dane liczbowe z tabeli wartości obliczeniowych wytrzymałości betonu R dla kształtek w/g D1N 18 150 cz. l. i dla kształtek z lekkiego betonu dla kominów trójpowłokowych w/g D1N 18 147 cz.2. i cz.3., dla kominów jednopowłokowych i powłok wewnętrznych kominów trójpowłokowych należy udowodnić przynajmniej pięciokrotny, dla powłok zewnętrznych kominów trójpowłokowych przynajmniej trzykrotny współczynnik bezpieczeństwa.

Klasa wytrzymałości FLB wzgl. ALB lub ILB 4 6 8 12
R w MN/m2 2,8 4,2 5,6 8,4

Dowód stateczności kominów jednopowłokowych z kształtek z lekkiego betonu i odpowiednich powłok kominów trójpowlokowych, można przeprowadzić udowadniając, że 5-krotny ciężar własny kominów jednopowłokowych wzgl. powłoki wewnętrznej kominów trójpowłokowych wzgl. 3-krotny ciężar własny powłoki zewnętrznej kominów trójpowłokowych nie jest większy od tego celu przyjętego obciążenia niszczącego odpowiednich kształtek przyłączeniowych.

Przyjęte obciążenia niszczące kształtek przyłączeniowych należy zaczerpnąć ze zgodnych z normą danych technicznych dostawcy kształtek albo - przy kształtkach dla powłok wewnętrznych kominów trójpowłokowych - z postanowień specjalnych decyzji Instytutu Techniki Budowlanej o ogólnym dopuszczeniu tych kształtek przez nadzór budowlany.

12.2.1.4. Powłoki wewnętrzne kominów trójpowłokowych z kształtek szamotowych.

Dowód stateczności powłok wewnętrznych kominów trójpowłokowych z ruchomą powłoką wewnętrzną z kształtek szamotowych można przeprowadzić udowadniając, że 5-krotny ciężar własny powłoki wewnętrznej nie jest większy od do tego celu przyjętego obciążenia niszczącego dla kształtek przyłączeniowych. Przyjęte obciążenia niszczące kształtek przyłączeniowych należy zaczerpnąć z postanowień specjalnych decyzji Instytutu Techniki Budowlanej o ogólnym dopuszczeniu tych kształtek szamotowych przez nadzór budowlany.

12.2.2. Odcinki kominów powyżej najwyżej usytuowanego bocznego podparcia

12.2.2.1. Postanowienia ogólne. Stateczność odcinków kominów powyżej najwyżej usytuowanego bocznego podparcia należy udowodnić dla ciężaru własnego i równocześnie działającego parcia wiatru. Przy kominach wielopowłokowych z ruchomą powłoką wewnętrzną nie należy uwzględniać ciężaru własnego powłoki wewnętrznej.

12.2.2.2. Ogólnie dający się zastosować dowód stateczności.

Dowód stateczności dla odcinków komina powyżej najwyżej usytuowanego bocznego podparcia można przeprowadzić w/g D1N 1056.

12.2.2.3. Uproszczony dowód stateczności.

Dowód stateczności dla odcinków komina powyżej najwyżej usytuowanego bocznego podparcia można przeprowadzić, odstępując od postanowień DIN 1056 dla parcia wiatru w/g DIN 1055 cz.4. i w pozostałym zakresie, w sposób uproszczony jeżeli

a) odcinek ten nie wynosi więcej niż 5-krotna wartość najmniejszego zewnętrznego przekroju odcinka komina pomiędzy wylotem i drugim - licząc od wylotu - bocznym podparciem / patrz rozdział 11.2.2. zdanie drugie/ i nie więcej niż 5 metrów,

b) najwyżej usytuowane boczne podparcie może na siebie przejąć w sposób oczywisty parcie wiatru,

c) podpierający element budowlany jest w sposób oczywisty niemal nieprzesuwalny w stosunku do bocznych przesunięć głowicy komina wskutek parcia wiatru, które powstałyby gdyby tego najwyżej usytuowanego podparcia nie było; możliwe to jest n.p. przy żelbetonowych stropach dachowych i ustrojach dachowych w/g DłN 1052 cz. l. na budynkach z ścianami nośnymi murowanymi lub betonowymi, natomiast nie zawsze przy stropach dachowych odpowiadającym wytycznym dla obliczania i wykonania budynków drewnianych w budownictwie z płyt drewnianych.

Do tego trzeba udowodnić, że wypadkowa ciężaru własnego i 1,5-krotnego parcia wiatru od wylotu komina aż do drugiego bocznego podparcia przebiega wewnątrz obrysu komina (dowód 1,5-krotnej niewywrotności). Jeżeli odcinek komina powyżej najwyżej usytuowanego bocznego podparcia wynosi więcej niż 2,5 m należy ponadto dla ciężaru własnego i równocześnie działającego parcia wiatru, przy kominach jednopowłokowych dla komina a przy kominach trójpowłokowych dla powłoki zewnętrznej, przeprowadzić obliczenie metodą granicznej nośności i to w zakresie pomiędzy wyłotem i drugim bocznym podparciem; Rozdziały 12.2.1.2. i 12.2.1.3. obowiązują odpowiednio.

Uwaga: Zgodnie z ustępem drugim zdanie pierwsze uważa się głowice murowanych kominów prostokątnych z odcinkiem komina powyżej najwyżej usytuowanego bocznego podparcia o wysokości do 4-krotnego najmniejszego wymiaru trzonu komina na tym odcinku komina w/g ustępu pierwszego pkt.a pod niżej podanymi warunkami za stateczne:

- wartość obliczeniowa dla ciężaru własnego obmurza głowicy > 18 kN/m3

-grubość lica trzonu i głowicy komina:

>11,5 cm

-najmniejsza średnica komina w świetle:

>13,5cm

-ciśnienie prędkości (spiętrzenia) odpowiednio do panujących prędkości wiatru: <0,8 kN/m2

-najwyższe boczne podparcie: na wysokości pokrycia dachu.

Jeżeli grubość lica głowicy komina, odstępując od poprzednio podanej, wynosi co najmniej 17,5 cm wówczas wysokość najwyżej usytuowanego odcinka komina może wynosić do 5-krotnego wymiaru najmniejszego zewnętrznego wymiaru trzonu.

12.3. Kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach.

Dla kominów z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach z materiałów budowlanych w/g rozdziału 10.3.1. i z środkami łączeniowymi i mocującymi w/g rozdziału 10.3.3., które wzniesione zostały zgodnie z postanowieniami rozdziału 11.4. ustęp dwa, nie trzeba przeprowadzać dowodu stateczności. Dla pozostałych kominów z blach stalowych należy przeprowadzić dowód stateczności zgodnie z postanowieniami norm DIN 4133; o ile użyte zostaną nowe materiały budowlane lub elementy budowlane albo zastosowane nowe systemy budowy, należy uwzględnić postanowienia odnośnych decyzji Instytutu Techniki Budowlanej dot. ogólnych dopuszczeń przez nadzór budowlany.

Powrot do poprzedniej strony